Artemis II görevi başarıyla tamamlandı ve 4 astronot, yaklaşık 10 gün süren bu önemli misyonun ardından sağlık kontrollerini geçerek evlerine döndü. Peki, Artemis serisinin bir sonraki aşaması ne zaman gerçekleştirilecek ve insanlık Ay’a ne zaman yeniden ayak basacak?
Artemis II’nin başarılı kalkışı, NASA’nın Artemis programı çerçevesinde büyük bir adım olarak kaydedildi. Başlangıçta 2024’te Ay’a iniş yapması planlanan Artemis III, zamanla önce 2025’e, ardından 2026, 2027 ve en son 2028’e ertelendi. Şubat ayı itibariyle NASA’nın Ay programında büyük bir revizyon gerçekleşti. 1972’den beri ilk kez Ay’a ayak basması beklenen Artemis III, artık bir iniş misyonu olmaktan çıkıp, kritik hazırlık ve yörünge görevine dönüştü. Ay yüzeyine ilk adımın atılması ise Artemis IV’e kaydırıldı.
NASA, Artemis III görevini artık 2027 yılının ortalarında gerçekleştirmeyi planlıyor. Bu görev, Ay’a ulaşmak yerine Dünya’nın alçak yörüngesinde, birkaç yüz kilometre ile 36,000 kilometre arasında, yani jeostasyoner yörünge sınırının üzerinde gerçekleştirilecek. SLS roketi, Orion uzay aracını muhtemelen dört astronot ile birlikte bu yüksekliğe taşıyacak. Orion’un temel görevi ise SpaceX’in Starship HLS aracıyla ve Blue Origin’in Blue Moon aracıyla yörüngede buluşma sağlamak olacak. NASA, her iki araçla birlikte veri toplama hedefliyor.
Artemis III’ün hikayesi 2019 yılına kadar uzanıyor. Başlangıçta, astronotların Ay’ın güney kutbunda iki bölgeye inerek yaklaşık bir hafta geçirmesi planlanmıştı. Dört astronot, Orion kapsülüyle fırlatılarak ikisi SpaceX’in Starship HLS aracıyla yüzeye inecekti. Ancak, Orion’un ısı kalkanındaki sorunlar, Starship’in geliştirme sürecindeki gecikmeler ve yaşam destek sistemindeki arızalar bu süreci zorlaştırdı. 2025’te Trump yönetimi, SLS ve Orion programlarının Artemis III’ten sonra iptal edilmesini önerdi. Ancak Temmuz 2025’te imzalanan “One Big Beautiful Bill” yasası bu planı geçersiz kıldı ve programın Artemis IV ve V’e kadar devam etmesi için kaynak sağladı.
Aynı yılın Ekim ayında, NASA, SpaceX’in gecikmeleri sebebiyle Artemis III iniş araçları ihalesini diğer şirketlere açtı. Bu sayede Blue Origin’in Blue Moon aracı da projeye dahil oldu. NASA, Artemis III için iki farklı iniş aracı seçti: Blue Origin’in Blue Moon ve SpaceX’in HLS Starship’i. SpaceX’in en son Starship modeli, Teksas’taki tesislerde deneme uçuşuna yaklaşırken, Blue Moon’un küçültülmüş bir versiyonunun bu yıl Ay’a iniş denemesi yapması bekleniyor. Artemis III’ün yörüngede buluşma mekanizması ise Kennedy Uzay Merkezi’ne ulaştı.
Her iki iniş aracı hala geliştirme aşamasında. NASA, Artemis III ile gelecekteki Ay görevleri için maksimum veri toplayarak ilerlemek istiyor. Astronotların görev sırasında giyeceği kıyafetlerin konsepti hazırlandı. Axiom Space tarafından geliştirilen Ay kıyafeti, Artemis III görevinde 1969’daki Apollo 9 görevine benzer bir işlevsellik sunacak. Bu görev, aynı zamanda Orion’un ikinci insanlı uçuşu olarak tarihe geçecek ve Ay’ın yörüngesi ile iniş hesaplamaları için kritik bilgiler toplayacak.
NASA, farklı şirketlerin geliştirme süreçlerini yakından takip ediyor. Eğer Blue Origin ve diğer firmaların projeleri başarılı bir şekilde ilerlerse, insanlık Ay’a yeniden ayak basma hedefine bir adım daha yaklaşacak.
