Türkiye’nin iklim normları yeniden şekilleniyor! Dünya Meteoroloji Örgütü ve Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi tarafından hazırlanan 2025 Avrupa İklim Durumu raporu, Avrupa’nın büyük bir bölümünün 2025 yılında ortalamaların üzerinde sıcaklıklarla karşılaştığını ortaya koydu. Son 30 yıl içinde küresel ortalama sıcaklıkların her on yılda yaklaşık 0,2 derece yükselirken, Avrupa’daki sıcaklık artışı bu oranı yaklaşık 0,56 derece ile iki katına çıkardı ve bu durumu, Avrupa’nın en hızlı ısınan kıta unvanını kazanmasına neden oldu.
Rapora göre, Grönland dışındaki Avrupa’nın birçok bölgesinde, özellikle ocak sonu ile ilkbahar aylarında toplam 27 gün boyunca rekor sıcaklıklar kaydedildi. Geçtiğimiz yaz, 7-31 Temmuz tarihleri arasında Avrupa’nın en sert ikinci sıcak hava dalgası yaşandı. Aynı dönemde İskandinav ve Kola Yarımadaları’nda 21 gün süren sıcaklıklar, Kuzey Kutup Dairesi’ne yakın bölgelerde 30 dereceye kadar yükseldi.
Orman yangınları da bu aşırı sıcakların etkisi altında ciddi bir artış gösterdi. Avrupa’da 2025 yılında yanan alan miktarı 1 milyon 34 bin 552 hektara ulaşarak rekor kırdı. Özellikle İspanya’da 380 bin 877 hektar, Portekiz’de ise 265 bin 139 hektar alan yanarak, bu rakamlar 2006-2024 yılları arasında aynı dönemdeki ortalamaların 4,6 katı ve 3,7 katı oldu. Yangınların neden olduğu emisyonlar, Copernicus verilerine göre en yüksek seviyeye ulaştı. Kuzeybatı İspanya ve Kuzey Portekiz’deki yangınlar, 23 yıllık kayıtlar göz önüne alındığında Avrupa tarihindeki en yüksek yıllık orman yangını emisyonunu üretti.
Ayrıca, 2025 yılı Kuzeybatı ve Orta Avrupa için 1979’dan bu yana yaşanan en kurak yıllardan biri olarak kaydedildi ve birçok ülkede yağış açığı yüzde 10 ile yüzde 40 arasında değişti. Küresel buzul kaybı da deniz seviyesini yaklaşık 1,1 milimetre yükselterek 410 gigaton seviyesine ulaştı. Grönland Buz Örtüsü ise yaklaşık 139 gigaton buzul kaybı ile küresel deniz seviyesinin yükselmesine katkıda bulundu.
Türkiye özelinde ise, raporda sıcaklıkların ilk kez 50 dereceye çıktığı ve 25 Temmuz’da Silopi’de kaydedilen 50,5 derece ile Türkiye’nin en yüksek sıcaklık rekorunun kırıldığı ifade edildi. Türkiye’nin büyük kısmında 25-30 gün boyunca “aşırı yangın tehlikesi” yaşandığı, ayrıca 2025’in 1964’ten bu yana kaydedilen en kurak yıl olduğu vurgulandı.
Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu, Avrupa’da yaşanan sıcak hava dalgaları ve iklim olaylarının Türkiye’de de benzer etkiler yarattığını, hatta bazı göstergelerin daha belirgin hale geldiğini belirtti. Kadıoğlu, Türkiye’nin Güneydoğu Anadolu, Ege ve Akdeniz kıyılarında 40 derece üzerindeki günlerin giderek normalleştiğini ifade etti. Uzman, orman yangınları açısından Türkiye’nin zor bir dönem geçirdiğini ve kuraklık, sıcak hava dalgaları ve sert rüzgârların birleşmesiyle daha geniş alanların tehdit altında olacağını vurguladı.
Son olarak, Türkiye’nin uzun yıllardır ciddi bir su stresi altında olduğunu belirten Kadıoğlu, Kızılırmak, Sakarya, Gediz ve Büyük Menderes havzalarında debi düşüşlerinin gözlemlendiğini, Konya Kapalı Havzası ve Tuz Gölü çevresinde yer altı su seviyelerinin gerilediğini ve obruk oluşumlarının yaşandığını duyurdu. Ayrıca, Marmara, Beyşehir, Burdur ve Salda göllerindeki su yüzey alanlarının belirgin şekilde küçüldüğünü ve İstanbul ile Ankara’daki baraj doluluk oranlarının kritik dönemlerde alarm seviyesine düştüğünü de sözlerine ekledi.
